Waarom we van schaamte af moeten

ADHD en schaamte…het lijkt wel hand in hand te gaan met elkaar.

Na een snelle check bij mijn vriendinnen met ADHD (en dat zijn er blijkbaar een heleboel), kwam ik erachter dat de meeste van hen op werk niet vertellen dat ze ADHD hebben. Ze zijn bang om kansen mis te lopen; dat ze anders behandeld worden; of kleiner gehouden worden. Ze schamen zich voor hun diagnose.

Schaamte kan zich ook anders uiten: schaamte omdat je dingen doet die niet zo handig zijn, zoals rekeningen niet of te laat betalen; belangrijke documenten kwijt raken; je sleutels in je fiets laten zitten waardoor hij gestolen wordt. En ja…ik heb dit ook allemaal meegemaakt. Maar waar ik achter kom is dat de schaamte niet zo zeer zit in die gebeurtenissen zelf. De schaamte zit nog meer in het niet durven delen van die onhandigheid met je omgeving. Door het niet delen, wordt de schaamte groter en groter en ineens zo groot, dat je het eigenlijk niet meer kunt overzien.

Zelf had ik dit met het doen van belastingaangifte. Holy crap…wat een ingewikkeld systeem vind ik dat nog steeds. Ik vond het zo moeilijk dat ik het dus gewoon niet deed, bovendien had ik toen alleen nog maar bijbaantjes gehad en kreeg ik nooit een oproep. Ik voelde geen druk om het te leren, maar boven alles schaamde ik me er zo intens voor dat ik het niet begreep. En die schaamte was zo groot, dat ik niet om hulp durfde te vragen. Nadat ik een tijdje aan het daten was met mijn partner voelde ik mij veilig genoeg om het met hem te delen. En natuurlijk lachte hij mij niet uit, maar hielp mij met mijn vraag.

We willen namelijk blijkbaar toch allemaal perfect zijn. En als we niet zijn, zoals we denken dat we moeten zijn, dan schamen we ons dus. Alsof we door de mand vallen, omdat we onze shit niet voor elkaar hebben…

Waarom we dan van die schaamte af moeten? Omdat het niet nuttig is en wel vermoeiend, verdrietig en stressvol is. Daarnaast worden er hartstikke onzeker van en staat het ons geluk in de weg. Genoeg reden toch?

De eerste stap om voorbij die schaamte te komen is dus juist om het te delen. Face your fears. Probeer het maar eens uit om iets waar jij je voor schaamt, gewoon aan iemand die je vertrouwt te vertellen. Vaak blijkt namelijk dat je omgeving het écht niks kan schelen dat jij die onhandige dingen doet. En misschien delen zij ook hun onhandigheid of schaamte. Erover praat normaliseert! En dan wordt die schaamte kleiner, kleiner, en zo klein dat het niet eens meer boeit. 

We mogen namelijk best onhandig, chaotisch, vol, overprikkeld, onderprikkeld en volledig uit balans zijn. We hoeven ons daar écht niet voor te schamen.

Eens? 

Wat is jouw mening, reactie?